Συνεργασία Δήμου Μαλεβιζίου – Περιφέρειας Κρήτης για τη διάσωση και την περαιτέρω ανάδειξη της Παναγίας της Κεράς στο Σάρχο

6

Συνάντηση εργασίας με στόχο τον συντονισμό των απαραίτητων ενεργειών για τη διάσωση και την περαιτέρω ανάδειξη της Παναγίας της Κεράς του Σάρχου, πραγματοποιήθηκε στο Δήμο Μαλεβιζίου, με τη συμμετοχή του Δημάρχου Κ. Μαμουλάκη, του Αντιπεριφερειάρχη Πολιτισμού Κ. Φασουλάκη, του Αντιδημάρχου Γ. Βαλτζάκη, του Προέδρου της Τ. Κ. Σάρχου Γ. Αδαμάκη, της Γραμματέως της Κοινότητας Ρ. Χανιωτάκη, της Προέδρου του Πολιτιστικού Συλλόγου Σάρχου Ε. Περβολαράκη και του Ειδικού Συμβούλου του Δημάρχου και αρχαιολόγου Γ. Τζωράκη.

Στη συνάντηση εξετάστηκαν όλα τα ενδεχόμενα χρηματοδότησης των απαραίτητων εργασιών, η μελετητική διαδικασία, καθώς και οι παράμετροι που πρέπει να ληφθούν υπ’ όψιν, έτσι ώστε να αναδειχτεί αυτό το μοναδικό μνημείο, να ενισχύσει την επισκεψιμότητα της περιοχής και να συμβάλλει στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας, πάντα σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχαιολογικές υπηρεσίες.

Υπενθυμίζεται ότι στον ναό της Παναγίας της Κεράς, ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Κρήτης του 14ου αιώνα με ιδιαίτερη πολιτισμική αξία για την περιοχή, έχουν ήδη πραγματοποιηθεί από το 2012 σημαντικές εργασίες από τον Δήμο Μαλεβιζίου, με ίδια έσοδα, που απέτρεψαν την κατάρρευσή του, σε συνεργασία και με την 13η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων. Ειδικότερα, είχε κατασκευαστεί πέτρινο τοιχίο αντιστήριξης και κανάλι απορροής των υδάτων που είχαν δημιουργήσει σοβαρό πρόβλημα στατικότητας στο μνημείο, ενώ είχε τσιμεντοστρωθεί και ο μήκους 1,5 χιλιομέτρου δρόμος που οδηγεί σε αυτόν, καθιστώντας ευκολότερη την πρόσβαση των επισκεπτών.

Σε δηλώσεις του ο Δήμαρχος Μαλεβιζίου Κώστας Μαμουλάκης τόνισε: «Η διάσωση των μνημείων της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, παρά το ότι δεν ανήκει στην ευθύνη της τοπικής αυτοδιοίκησης, αποτελεί για εμάς στο Μαλεβίζι ύψιστη προτεραιότητα. Στο συγκεκριμένο μνημείο, έχουμε επιχειρήσει με επιτυχία στο παρελθόν σημαντικές παρεμβάσεις, πάντα με την επίβλεψη και της συνεργασία της 13ης Ε.Β.Α. και κυριολεκτικά, σώσαμε το Ναό από την κατάρρευση. Συνεχίζουμε όμως την προσπάθεια και με την υποστήριξη της Περιφέρειας και του Αντιπεριφερειάρχη Κώστα Φασουλάκη – τον οποίο και θερμά ευχαριστώ – προχωράμε με σκοπό να θωρακίσουμε και να αναδείξουμε το σημαντικό αυτό μνημείο της περιοχής.

Θα ήθελα με την ευκαιρία να ευχαριστήσω επίσης τον Πρόεδρο της Τ.Κ. Γιώργο Αδαμάκη, την Γραμματέα Ρένα Χανιωτάκη και όλα τα μέλη του συμβουλίου, την Πρόεδρο του Πολιτιστικού Συλλόγου Ειρήνη Περβολαράκη και όλα τα μέλη του συλλόγου, καθώς και τους τοπικούς φορείς για την υποστήριξη που μας παρέχουν και σε αυτήν την προσπάθεια. Να συγχαρώ τέλος τον Αντιδήμαρχο Γιώργο Βαλτζάκη και τον ειδικό μου σύμβουλο Γιώργο Τζωράκη για την πολύ καλή προσπάθεια που καταβάλλουν».

Η Παναγία η Κερά στο Σάρχο

Η παναγία η Κερά είναι χτισμένη σε ένα προικισμένο από τη φύση τόπο με άγρια βλάστηση, παρθένα τοπία και άφθονα νερά, στοιχεία που συνθέτουν άλλωστε τη φυσιογνωμία ολόκληρης της περιοχής του Σάρχου.

Κατά τις επικρατέστερες απόψεις των ερευνητών αποτελούσε αρχικά Μονή, η λειτουργία της οποίας κάποια στιγμή ανεστάλη. Σήμερα σώζονται αρκετά ίχνη από τα κελιά της και ολόκληρο το καθολικό του μοναστηριού, που συνίσταται σε δίκλιτο ναό αφιερωμένο στην Θεοτόκο.

Στην αρχή ο ναός ήταν μονόκλιτος και καμαροκέπαστος. Το πρώτο κλίτος του οικοδομήθηκε τον 14ο αιώνα και σώζει υψηλής ποιότητας τοιχογραφημένο διάκοσμο, ο οποίος μάλιστα είναι σε αρκετά καλή κατάσταση σήμερα. Το δεύτερο κλίτος χτίστηκε αργότερα, στον 15ο αιώνα και ενδεχομένως να φέρει κι αυτό τοιχογραφίες που καλύπτονται σήμερα από το νεώτερο εσωτερικό επίχρισμα ολόκληρου του κλίτους του ναού.

Ο Ναός της Παναγίας της Κεράς στο Σάρχο είναι κυρίως γνωστός για το γλυπτό του διάκοσμο που βρίσκεται σε όλες σχεδόν τις πλευρές του ναού. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η θύρα της βόρειας πλευράς, η οποία φέρει τρίλοβο οξυξόρυφο θύρωμα. Στη δυτική πλευρά του αρχικού κλίτους τον 17ο αιώνα προστέθηκε αετωματικό θύρωμα αναγεννησιακού τύπου, εξαιρετικής, τέχνης και διατήρησης που φέρει χρονολογία 1635. Στην αψίδα του ενός ιερού το αγιοθύριδο διακοσμείται με λίθινο κιονίσκο που απολήγει σε κορινθιακού τύπου κιονόκρανο.

Δεν μας είναι γνωστό μέχρι πότε η μονή της Κεράς λειτουργούσε ως μοναστήρι. Τον 19ο αιώνα πάντως είχε ερειπωθεί και ο ναός αντιμετώπιζε σημαντικά προβλήματα, γεγονός που προκάλεσε επιδιορθώσεις και εκτεταμένες παρεμβάσεις.